Równość szans kobiet i mężczyzn

Równość szans kobiet i mężczyzn jest ważnym elementem szerszej kwestii równości szans, której przestrzeganie stanowi jedną z podstawowych zasad Europejskiego Funduszu Społecznego. Poniżej pragniemy przekazać Państwu podstawowe informacje na ten temat.

DEFINICJA ZASADY RÓWNOŚCI SZANS KOBIET I MĘŻCZYZN

Na wszelkich etapach realizacji PO KL wdrażana jest zasada horyzontalna równości szans, w tym równości kobiet i mężczyzn, która ukierunkowana jest na wyrównywanie szans odbiorców wsparcia na rynku pracy oraz godzenie życia zawodowego z rodzinnym.

Konieczność wdrażania i stosowania zasady równości szans wynika z prawa wspólnotowego i krajowego. Art. 2 i 3 Traktatu Amsterdamskiego definiuje zasadę równości kobiet  i mężczyzn jako jedną z zasad horyzontalnych polityk Unii Europejskiej. Zobowiązanie państw członkowskich do eliminowania wszelkich nierówności pomiędzy kobietami a mężczyznami wyraża się także w programach realizowanych z udziałem funduszy strukturalnych (rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS i FS, rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 dotyczące Europejskiego Funduszu Społecznego).

Równość szans w kontekście równości płci należy rozumieć jako stan, w którym kobietom i mężczyznom przypisuje się taką samą wartość społeczną, równe prawa i równe obowiązki, a przedstawiciele obu płci mają równy dostęp do wszelkich zasobów, z których korzystają w życiu (środków finansowych, zatrudnienia, szans rozwoju zawodowego i osobistego). Stan docelowy oznacza tym samym możliwość wyboru przez każdego człowieka drogi życiowej bez żadnych ograniczeń, przejawiających się w stereotypowym postrzeganiu płci, przypisywaniu im określonych ról społecznych oraz funkcjonujących i powiązanych z tą perspektywą uprzedzeń (m.in. wśród pracodawców).

STANDARD MINIMUM

W celu pełniejszej realizacji perspektywy równości płci w kwietniu 2009 roku do systemu realizacji PO KL został wprowadzony standard minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn. W ramach Karty Oceny Merytorycznej wniosku o dofinansowanie wprowadzono listę sprawdzającą (standard minimum) w celu podniesienia jakości projektów realizowanych w ramach PO KL pod względem przestrzegania zasady równości szans kobiet i mężczyzn.

Konkretne działania wspierające równość płci (specific actions) – działania pozytywne, wyrównawcze, mające na celu przyśpieszenie zmian na rzecz równości poprzez udzielenie szczególnego wsparcia grupom znajdującym się w gorszym położeniu.

Projekty „równościowe” to takie, które dostrzegają, analizują oraz działają na rzecz osłabienia barier równości, a także promują równość wśród kobiet i mężczyzn i podejmują konkretne działania na rzecz płci niedoreprezentowanej/wykluczonej. Projekty równościowe mogą być oczywiście kierowane do obu płci.

W przypadku projektów, których głównym celem jest wsparcie dla osób, zwraca się uwagę w szczególności na poniższe aspekty:

• Czy dane ilościowe zebrane w projekcie uwzględniają podział na wskaźniki dotyczące kobiet i mężczyzn?

• Czy projekt identyfikuje i wspiera w szczególny sposób grupę znajdującą się w gorszym położeniu?

• Czy każda grupa docelowa została scharakteryzowana pod kątem płci?

• Czy określone w projekcie kryteria rekrutacji odpowiadają położeniu grupy docelowej i jej reprezentację liczbową w danym obszarze?

• Czy działania (tematy/programy szkoleń, temat kampanii) przeciwdziałają stereotypowemu postrzeganiu kobiet i mężczyzn?

Perspektywa kobiet i mężczyzn powinna być odzwierciedlona również na poziomie języka w jakim formułowane są cele. Wszędzie gdzie jest to możliwe powinno się uwzględniać obecność obu płci również poprzez używanie sformułowań typu uczestnik/uczestniczka.

Podstawowa zasada przy ustalaniu równościowego, mierzalnego celu: wzmacniać tę grupę, która jest w mniej korzystnej sytuacji. Należy przynajmniej odzwierciedlać proporcje istniejące w rzeczywistości, bądź też podejmować konkretne działania na rzecz wzmacniania płci niedoreprezentowanej lub będącej w gorszej sytuacji w danym obszarze. Zdefiniowanie uczestnictwa w projekcie na zasadzie wsparcia dla grupy znajdującej się w gorszym położeniu zdecydowanie osłabi istniejącą nierówność.

W projekcie "Wsparcie systemu ratownictwa medycznego poprzez kształcenie zawodowe lekarzy, ratowników medycznych i dyspozytorów medycznych" staramy się działać na rzecz równości płci, dlatego pragniemy podjąć działania, które zmniejszą istniejące nierówności poprzez wspieranie grup niedoreprezentowanych. Główne problemy to:

• Brak świadomości na temat szkodliwości stereotypowego postrzegania rynku pracy oraz ról społecznych przypisanych kobietom i mężczyznom,

• Stereotypowe podziały na „kobiece” i „męskie” zawody.

Z uwagi na specyfikę udzielanych świadczeń w systemie ratownictwa medycznego pracuje więcej mężczyzn niż kobiet. Wśród lekarzy płcią niedoreprezentowaną są kobiety, obecnie stanowią one ok. 30% zatrudnionych w systemie. Biorąc pod uwagę dane z rejestru specjalizujących się lekarzy prowadzonego przez CMKP, kobiety stanowią około 28% specjalizujących się.

W zależności od regionu Polski wśród ratowników kobiety stanowią od 4 do 10%, a w grupie dyspozytorów proporcje są odwrotne – kobiety to około 90% osób. W projekcie uczestniczyć mogą wszystkie osoby kwalifikujące się do odbycia kursów bez względu na płeć, jednak w przypadku zgłoszenia na kurs większej liczby osób niż posiadamy miejsc, będziemy przyjmować w pierwszej kolejności przedstawicieli płci będącej w gorszym położeniu. Należy natomiast zakładać, że proporcja liczby kobiet do ogółu uczestników projektu będzie podobna jak w systemie ratownictwa medycznego.

Zainteresowanych tematem zachęcamy także do zapoznania się poradnikiem wydanym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, pt. Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki